Sunday Times Books LIVE Community Sign up

Login to Sunday Times Books LIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Sunday Times Books LIVE

Zebra

@ Sunday Times Books LIVE

Deel van transformasie is om die volle geskiedenis van Afrikaans te openbaar – Dennis Cruywagen (Video)

Brothers in War and PeaceKabous Meiring het onlangs vir Dennis Cruywagen genooi om op Prontuit te gesels oor sy rubriek vir Netwerk24 oor die huidige taaldebat aan die Universiteit van Stellenbosch.

In die artikel skryf die Brothers in War and Peace-outeur dat dit tyd is dat “bruin mense hul stem dik maak vir Afrikaans op Stellenbosch”.

Cruywagen vertel meer die geskiedenis van Afrikaans en die “geskiedkundige deurbrake” wat gemaak is in Genadendal, en verduidelik waarom Afrikaans nie uitsluitlik aan die onderdrukker behoort nie.

Lees die artikel:

’n Begrip van die geskiedenis van Afrikaans gee ook ’n begrip vir die bydrae van die eerste nasies. Hul nasate het rede om te vrees vir die toekoms van tersiêre opvoeding vir hul kinders. Weens die vrees vir viktimisasie en dat hulle as rassiste uitgekryt sal word, is min van hulle bereid om uit te praat oor hul reg tot onderrig in hul moedertaal.

Maar dit is nie nou die tyd om stil te bly nie, dis ’n tyd om die stem dik te maak. Luister het klippe in die bos gegooi, maar dit wys net ’n deel van die groter prentjie.

Dit sê niks oor die regering se segregasie van die swart gemeenskap in Afrikane en nie-Afrikane nie. Dit sê niks oor die toekoms van bruin mense wat hul onderrig wil voortsit in Afrikaans nie.

Hoeveel langer gaan hierdie onteiening voortduur?

In die video-onderhoud, wat uit twee dele bestaan, gesels Cruywagen oor sy kinderdae tydens apartheid en die dag toe sy gesin die Distrik Ses-uitsettingsbrief ontvang het (wat terloops ook dieselfde dag was toe hy besef het sy pa is ongeletterd).

Cruywagen vertel hoe die trek na Heideveld sy familie se lewe onherroeplik verander het en besin oor Meiring se vraag of hy kwaad is oor hierdie tydstip in sy lewe.

Kyk na die eerste deel van die onderhoud:

YouTube Preview Image

 
In die tweede insetsel verduidelik Cruywagen waarom Afrikaans nie die taal van die onderdrukker is nie.

“Ek dink dis ‘n goeie ervaring vir enigeen om Stellenbosch toe te gaan,” sê hy. “Transformasie beteken nie jy dwing jou wil op ander mense af nie. Transformasie beteken ook jy bring jou deel in, en so verander die plek.”

Cruywagen vertel dat die eerste Afrikaanse koerant, Die Bode, in 1859 in Genadendal, sy ma se tuisdorp, uitgekom het. “As jy nie intiem vertroud is met die geskiedenis van daardie lieflike plek nie, dan weet jy dit nie.”

“Deel van transformasie is ook om die volle geskiedenis van Afrikaans te openbaar en te sê weet jy wat, die eerste vryheidsvegters in hierdie land het Afrikaans gepraat,” sê hy. “Transformasie beteken noodwendig in my boek dat die ouens wat sê Afrikaans is die taal van die onderdrukker, moet die geskiedenis van Afrikaans gaan leer.”

Kyk na die tweede deel van die onderhoud:

YouTube Preview Image

Boekbesonderhede

 

Please register or log in to comment